Poznawanie dziejów czy wytwarzanie historii? Jerzego Topolskiego przemiany poglądów na uprawianie historii

okladka_Galkowski
Autor: Paweł Gałkowski
Tytuł: Poznawanie dziejów czy wytwarzanie historii. Jerzego Topolskiego przemiany poglądów na uprawianie historii
Recenzenci: prof. dr hab. Krzysztof Brzechczyn
prof. dr hab. Jan Pomorski
Opracowanie edytorskie: Oficyna Wydawnicza Epigram
Wydawca: Fundacja Instytut im. Jerzego Kmity
Oprawa: miękka, klejona, ze skrzydełkami
Rok wydania: 2019
Cena: 48 zł
PDF: nie
ISBN: 978-83-942290-2-3
Rozmiar: 127 mm x 186 mm
Liczba stron: 428
© Copyright by Fundacja Instytut im. Jerzego Kmity, Poznań 2019.
© Copyright by Paweł Gałkowski, Poznań 2019.
 
Książka Pawła Gałkowskiego Poznawanie dziejów czy wytwarzanie historii? Jerzego Topolskiego przemiany poglądów na uprawianie historii jest interesującym studium lokującym się pomiędzy filozofią historii a filozofią kultury, oryginalnie postawionym problemem badawczym i próbą udzielenia nań samodzielnej klarownej odpowiedzi.
  Prof. dr hab. Krzysztof Brzechczyn
     
W humanistyce nie często przychodzi nam zderzyć się z sytuacją, gdy badacz pisze coś w kontrze do zastanych interpretacji. Książka Pawła Gałkowskiego to właśnie taki przypadek i już choćby tylko z tego powodu warto polecić jej lekturę. Autor poszukuje odpowiedzi na fundamentalne skądinąd pytanie, o źródło rozdarcia pomiędzy obiektywistyczną a konstruktywistyczną wizją świata Jerzego Topolskiego — „pęknięcia” tak charakterystycznego dla ostatniej fazy twórczości wybitnego poznańskiego historyka i metodologa historii, okresu, który symbolizuje książka Jak się pisze i rozumie historię? Tajemnice narracji historycznej. I choć nie zgadzam się z większością wniosków Gałkowskiego, jego odwaga w stawianiu dociekliwych pytań, budzi mój szacunek i zmusza do poszukiwania odpowiedzi własnych.
    Prof. dr hab. Jan Pomorski  
   
Przeniesienie przez późny narratywizm punktu ciężkości swych rozważań o historii na pisanie tekstów niosło ze sobą konsekwencje epistemologiczne, które pozwoliły mi postawić hipotezę o rozdzieleniu przez Topolskiego funkcji procesu tworzenia (komunikowania) praz poznawania w praktyce uprawiania historii. Biorąc jego twórczość teoretyczną za przykład możemy stwierdzić, że do pewnego momentu zakładał on, że porządek badania historycznego i pisarstwa historycznego jest identyczny, a narracja historyczna formą prezentacji wyników badawczych. Przyjąłem przy tym, że przesunięcie przez poznańskiego historyka akcentu rozważań ku problematyce narratywistycznej w Jak się pisze i rozumie historię, tj. w stronę zagadnień argumentacji i retoryki, oraz dodanie kwestii związanych z warstwą perswazyjną narracji i źródeł adresowanych, zwiastowało szerszy problem: zmianę funkcji tekstu historycznego. Podstawowa jego rola w historii/nauce historii/historiografii nie jest już wiązana z powielaniem porządku poznania. Tekst historyczny w zmienionej perspektywie jest przede wszystkim ujmowany jako skierowany w stronę odbiorcy i rozpatrywany jako tekst adresowany. Stąd też perswazja, retoryka, argumentacja stają się osobnej wagi problemami poznania historycznego. W tym również sensie komunikacyjny aspekt badań historycznych zyskuje rangę ważnego filozoficznie problemu. Jak „po zwrocie lingwistycznym” — gdy historyk ma świadomość „lingwistycznego charakteru przeszłości” oraz tego, że język „wciska się pomiędzy niego, a przeszłość”, gdy traci zarazem pewność i wiarę w bezpośredni dostęp do przeszłych wydarzeń, a narracja historyczna przestaje być tylko formą prezentacji wyników jego pracy badawczej — utrzymać prawdziwościowe roszczenia badania i poznawania przeszłości?
  Fragment Wstępu  
      Paweł Gałkowski — doktor filozofii, absolwent filozofii i kulturoznawstwa na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Zainteresowany metodologią nauk społecznych i humanistycznych, w szczególności sposobami uprawiania badań historycznych oraz retoryką i teorią argumentacji. Prowadził badania m.in. na Uniwersytecie w Cambridge i Uniwersytecie La Sapienza w Rzymie. Koordynator projektów społecznych i kulturalnych. Wykładowca i prowadzący szkolenia z zakresu pozyskiwania i rozliczania środków ze źródeł krajowych i Unii Europejskiej. Prezes Zarządu Art Fraction Foundation.

Czarnoksięstwa humanistów

Jerzy Kmita - Czarnoksiestwa humanistow  
Czarnoksięstwa humanistów to zbiór 27 szkiców napisanych przez prof. Jerzego Kmitę, wybitnego filozofa i metodologa humanistyki, w latach 1976-1979. Ukazywały się one, w poznańskim czasopiśmie pt. "Nurt". Autor w każdym szkicu analizuje i piętnuje różnego rodzaju zjawiska spotykane w praktyce badawczej humanistów, które obniżają wiarogodność i zaufanie do humanistyki. Podkreśla niewystarczającą kompetencję metodologiczną humanistów, niekiedy ich nieporadność myślową lub stwarzanie pozorów głębszego przemyślenia problemu, niż de facto miało to miejsce. Często też zdarza się humanistom, iż w obliczu niewystarczającej argumentacji naukowej, podpierają się światopoglądem lub ideologią. Łącznie nazwał je "czarnoksięstwami humanistów".

Witamy na stronie naszej Fundacji!

Serdecznie witamy na stronie naszej Fundacji. WIĘCEJ

Polecamy: